Málverkið Úr Skutulsfirði

Kristján Helgi Magnússon – Listamaðurinn sem gleymdist

Nú stendur yfir sýning á verkum Kristjáns Helga Magnússonar – Listamaðurinn sem gleymdist í sýningarsal Listasafns Ísafjarðar, Safnahúsinu.

Kristján Helgi Magnússon – Listamaðurinn sem gleymdist
30.01. – 28.03. 2026

Þrátt fyrir stuttan feril er Ísfirðingurinn Kristján Helgi Magnússon (1903–1937) talinn einn athyglisverðasti myndlistarmaður þjóðarinnar á fyrri hluta 20. aldar. Á sýningunni verða sýnd verk eftir listamanninn úr safneign safnsins auk verka í einkaeigu á Ísafirði.

Yfirskrift sýningarinnar er fengin úr samnefndri bók, Kristján H. Magnússon – Listamaðurinn sem gleymdist eftir Einar Fal Ingólfsson, sem kom út samhliða sýningunni Endurlit í Listasafni Íslands í maí 2025.

Kristján Helgi Magnússon fæddist á Ísafirði 6. mars 1903 og bjó fjölskylda hans í Smiðjugötu 1. Þar lagði hann mikilvægan grunn að myndlistarmenntun sinni, meðal annars hjá Guðmundi Jónssyni frá Mosdal, sem kenndi honum teikningu. Kristján hélt 17 ára gamall til Bandaríkjanna, þar sem hann hóf skömmu síðar listnám við Massachusetts-listaskólann í Boston. Hann var fyrstur íslenskra myndlistarmanna til að halda einkasýningar í erlendum stórborgum og fjölluðu stórblöð þar lofsamlega um verk hans. Á Íslandi mætti honum hins vegar andstreymi og þrátt fyrir að vera meðal athyglisverðustu listamanna þjóðarinnar á fyrri hluta 20. aldar hefur lengi farið hljótt um hann. Kristján lést aðeins 34 ára gamall eftir stuttan en athyglisverðan feril.

Það var ekki fyrr en árið 1986, þegar Listasafn Ísafjarðar hélt yfirlitssýningu á verkum Kristjáns Helga, að farið var að endurmeta stöðu hans í íslenskri myndlist. Jón Sigurpálsson, þáverandi forstöðumaður safnsins, taldi Kristján vanmetinn listamann, meðal annars vegna þess að hann hafði „framið þann glæp“ að nema málaralist í Ameríku, sem á þeim tíma þótti ekki viðurkenndur vettvangur listnáms. Jóni var mikið í mun að Kristján Helgi hlyti réttmætan og verðskuldaðan sess í íslenskri listasögu, þar sem hann hafði fram að því verið að mestu hunsaður. Listasafn Ísafjarðar hefur frá þeim tíma lagt sig fram um að eignast verk eftir Kristján og á nú fjórtán verk eftir hann.

Rakel Olsen, fyrir hönd ættingja Klöru Helgadóttur, og Einar Falur Ingólfsson færðu Listasafni Ísafjarðar að gjöf 100 eintök af bókinni og fá miklar þakkir fyrir góðan hug og velvild í garð safnsins. Bókin er til sölu hjá Listasafni Ísafjarðar og renna tekjur af sölunni til kaupa á verkum fyrir safnið.

Allir veggtextar sýningarinnar eru fengnir frá Listasafni Íslands og voru áður notaðir á sýningunni Endurlit. Sérstakar þakkir til Dagnýjar Heiðdals og starfsfólks Listasafns Íslands.

Aðgangur ókeypis
Sýningin er styrkt af Myndlistarsjóði.
Kynningarmyndin „Úr Skutulsfirði” er í eigu Listasafns Ísafjarðar

Velja mynd